TIŞTÊ KU PÊWÎST
E DERBARÊ KORONAYÊ BIZANÎ

Her kes dikare bi reftar û tevgera xwe pişk û rolekê jibo parastina xwe, kesên salmezin û kesên tûşbûyî bi nexweşiyên dil li hemberî nexweşiya Koronayê bigire ustiyê xwe. Di warê siyassî da, hin kiryar jibo pêşîlêgirtin li belavbûna Vîrûsê da, pêşîlêgirtin ji zexta zêde li ser pergala tendurustiyê û dermankirinê û pêşîlêgirtin li dûhatên aborî yên pandemiya cîhanî hatine berxwegirtin. Dewleta federal di rewşa niha ya Vîrûsa Koronayê da bi riya kanalên cûrbecûr û bi zimanên cûrbecûr hayDerîyê belav dike. Lêzanînên herî girîng li vir hatine komkirin.


Tendurustî û babetên tevgeriyanê

Babetên jêrê hema wisa tên sepandin: Têkliya digel mirovan heta radeya pêkan kêm bike û têkiliya xwe bi komeke neguhêr a mirovan sînordar bike.

Her wiha girîng e: Navbira herîkêm a 1.5 metroyî digel kesên din biparêze, destên xwe berdewam bişû, maskeyê dayne û bi awayê rêkûpêk hewa biguherîne. Pêwîstiya bikaranîna maskeyên bijîşkiyê, wek mînak maskeyên nîştergeriyê an maskeyên parastina bêhnkişandinê li gorî standarda FFP2 an wekî wan, di wesayîtên veguhestina gelemperî an firoşgehan tê sepandin. 

Testên rêkûpêk ên Koronayê: Testên bilez pêngaveka girîng jibo pêkanîna rewşa normal û hebûna têkiliyên ewleh e. Ji Nîsana 2021ê va gişt kesên li Almanyayê herîkêm carekê di hefteyê da dikarin testeke bilez a bêpere bidin. Hemî kompanî erkdar in ku derbarê kedkarên xwe ku tenê li malê naxebitin,, hefteyekê du caran pêşniyara testê raber bikin.
Tu dikarî babetên derbarê tendurustiyê û tevgriyanê bi zimanên cûrbecûr li ba Wezareta Tendursutiyê ya Federal bibînî.

Tu jî wekî bi miliyonan kesên din li Almanyayê App'a hişyariya Koronayê ya dewleta federal bi kar bîne. Her çiqas zêdetir hevkariyê bikî, app bi awayekî bibandortir dikare me biparêze.

Bala xwe bide ser rêzik û qanûnên pêbawer li parêzgeha ya xwe.

10 têbîniyên girîng ên tendurustiyê
(Çavkanî: Navenda federal a Ragihandina Tendurustiyê)

Vaksîna parastina dijî Koronayê

Bi vaksînekriina Koronayê dikarî xwe, malbatê û kesên lawaz biparêzî. Hemî kesên ku cihê jiyan an mayîna wan a normal li Almanyayê be an li hin navendên lêmiqatebûnê li Almanyayê dixebitin, lê li vir najîn, mafê xwe yê vaksînebûnê hene.

Vaksînekirin dilxwazî ye û bi awayê belaş li navendên vaksînekirinê an ofîsa bijîşkan pêk tê. Bi riya hêla telefona taybet a 116 117 dikarî agahiyan werbigirî ku kengê û li ku dikarî werî vaksînekirin. 

Heke tu hatî vaksînekirin, amadekirina belgeya vaksînekirina Koronayê ya bi awayê dîjîtal pêkan e. Guwahiya elektronîkî li ofîsa bijîşk, dermanxane an li navendeka vaksînekirinê dikare were raberkirin. Piştî nivîsandin an wergirtina dane û lêzanînan, kodeyeka QR dê çêbibe. Piştra kesên vaksînebûyî dikarin wê bi App'a CovPass'ê (Pasporta KOVÎDê) anjî App'a Hişyariya Koronayê sken bikin û bi vî awayî bi riya kodeya QR'ê rewşa vaksînekirina xwe biselimînin.

Vaksîn ji hêla asta tehemil, ewlehî û bandorkirinê va tam hatiye ceribandin. Ev babet hema wisa piştî vaksînekirinê tên sepandin: Parastina navbirê û pêwîstiya danîna maskê!

Lêzanînên têkildarî vaksînên mRNA'yê
(Çavkanî: Enistîtûya Robert Koch)

Lêzanînên têkildarî vaksînên Vektor'ê
(Çavkanî: Enistîtûya Robert Koch)

Kar û Dirav

Her wiha di heyama Pandemiya Koronayê da parastina ji dersînorkirina xwe heye. Heke xwediyê karê te destûra karê demkurt daye, dikarî heta 24 mehan pereyê karê demkurt werbigirî. Ev yek dikare heta sedî 87 ji meaş û destmizda te ya jidestçûyî bigire ber xwe. Wezareta kar û babetên civakî ya Federal û derbarê pirsên têkildarî mafên kar bi zimanên cûrbecûr radigihîne.

Piştgirî bo kompaniyan bêyî berçavgirtina qas û mezinahiya wan tê raberkirin. Deyn, alîkariya msrefê an daşikandinên sermalê hene. Hemî lêzanênên di vî warî da li Wezareta Aborî û Enêrjiyê ya Federaldikarin bên wergirtin. 

Xwendekarên ku di rewşa xerab a aborî da ne, dikarin li cem Yekîtiya Xwendekaran jibo wergirtina alîkariya mesrefê daxwazê raber bikin. Ev alîklarî bi qasî 500 Euro di salê da ye. Her wiha ev kirediya xwendekaran a KFW jibo xwendekarên derveyî heye.
 

Ketin û derketina welêt

Qanûna giştî: Dev ji gerrên nepêwîst divê were berdan. Hin welat heta li nav Yekîtiya Ewropayê, dikarin hema wisa hatina nav welêt sînordar bikin an qerentîneyê di dema hatinê da bisepînin. Ji kerema xwe beriya sefer û gerra xwe derbarê sînordariyên niha yên hatina nav welêtû kontrolên sînorî li ba Wezareta karên derve bi riya malpera Bundesministerium des Innern agahiyan bi dest bixe.

Tevahiyaa kesên ku ji navçeyeka pirrxeter, bi hejmareke zêde ya babetên nû yên tûşbûnê an navçeya belavbûna cûreyên vîrûsê derbasî Almanyayê dibin, divê beriya hatinê forma navnivîsandina dîjîtal  tijî bikin. Tu her rojê bi awayekî birojkirî li Enistîtûya Robet Koch'ê tê digihêjî ku ev navçe pêkhatî ji kîjan welatî ne. 

Beriya hatinê divê di hemî gerr û rêwîtiyên asimanî da û di her cara hatina ji navçeyeka bi hejmara zêde ya babetên nû yên tûşbûnê an navçeya belavbûna cûreyên vîrûsê belgeya encama testê ya nerênî raber bikî. Di babetên din ên hatina bo Almanyayê ji navçeyeka pirrxeter da, tu dikarî belgeya encama testê herîpirr heta 48 saetan piştî hatinê raber bikî. Piştî hatinê di esasa da divê hemî kes, heke hatin ji navçeyeka belavbûna cûreyên vîrûsê pêk tê, bi qasî 10 an 14 rojan bikevî qerentîneya navmalî.

Babetên Istîsna: Heke encama testa Vîrûsa Koronayê ya te nerênî bûye, bi tamî li dijî wê hatiyî vaksînekirin an pêştir nexweşiya Koronaya te baştir bûye, pêwîst nake ku piştî hatina ji navçeyeka pirrxeter biçî qerentîneyê. Têkildarî hatina ji navçeyeka bi hejmara zêde ya babetên nû yên tûşbûnê, tenê kesên testkirî divê bi qasî 10 rojan herin Qerentîneyê, lê dikarin roja pêncem bi testeka din dawî li Qerentîneyê bînin.

Kesek ku bi tamî hatiye vaksînekirin an baş bûye, tenê di dema hatina ji navçeyeka belavbûan cûreyên vîrûsê divê beriya hatinê test bide. Tu dikarî gişt lêzanîn têkildarî hatina bo Almanyayê li Wezareta Tendurustiya Federal bibînî.

Belgeyên başbûnê pêkhatî ji testeka ceribîngehê (PCR, PoC-PCR) ye ku herîkêm 28 roj û herîpirr 6 mehên berê pêk hatibe. Vaksînekirina tam divê têkildarî herîkêm 14 rojan berê be.

Parastin li dijî şiddet û tundiyê

Rewşeka awarte jibo tevahiya malbatê – Hin pêşniyar jibo pêşîlêgirtin ji şidet û tundiyê li malbatê bi riya sînordarkirinê têkiliyê di serdema Koronayê PDF, 510 KB, barrierefrei
(Çavkanî: Nûnera dewleta federal di warê Koçberî, Penaber û Entegrasiyonê û Navenda Bijîşkî-Etnîkî (Civata Tomarbûyî)

Telefona alîkariyê ya bêpere (08000 116 016), Şêwirîn bi rêya 'chat' û Email'ê di babetên tundiya navmalî
(Çavkanî: Rêveberiya Federal di warê malbatê û erkên civata şaristanî)