TIŞTÊ KU PÊWÎST
E DERBARÊ KORONAYÊ BIZANÎ

Her kesek jin be yan mêr, dikare di rêya rabûn û rûniştina xwe de bibe alîkar ji bo parastina kesayetiya xwe û bi taybet parastina wan kesên zêde di metirsiyê de ji pêketna bi vîrûsa koronayê, wek mîna mirovên temenmezin, ku berê nexweşî li wan hene. Damûdezgehên siyasî hindek rêkar pêkanîne, daku rê li ber belavbûna vîrûsê bigirin, rê li pêş zêdebûna barê sîstema tendirustî bigirin û derencamên aborî yên pandemiyê sivik bikin. Hikumeta Almaniya Federal agahdariyan li ser rewşa niha ya vîrûsa koronayê bi gelek alavan û bi zimanên corbecor belav dike. Li vê derê agahiyên herî giring hatine dan hevkirin.

Tendurustî û babetên tevgeriyanê

Babetên jêrê hema wisa tên sepandin: Têkliya digel mirovan heta radeya pêkan kêm bike û têkiliya xwe bi komeke neguhêr a mirovan sînordar bike. Li wan cihên mirov di cihên teng de têne ba hev, divê hun maskekê bikar bînin. 

Erkê bikaranîna maskê li dezgehên guhdana mirovan, li nexweşxaneyan û li dezgehên din ên tendirustî, li hindek wargehên akincîbûna bi kom û her wiha li wesaytên hatinûçûna giştî misogir e. Hun divê her wiha li dema siwarbûna li alavên hatinûçûnê yê ezmanî û wesaytên qûnaxên dirêj jî maskekê bikar bînin.

Mînakî, kesên jêrîn mafê testa korona ya belaş hene:

  • Zarokên di bin 5 salî de.
  • Kesên ku ji ber sedemên bijîjkî nikarin bên vaksînkirin.
  • Her kesê ku dixwaze qerentînê bi dawî bike ("testa belaş").
  • Kesê ku bi kesekî re dijî ku vegirtî ye. 
  • Kesê ku ji kesên din re dinihêre, an li saziyên parêzvanî an lênihêrîna tenduristiyê diçe serdana xelkî an wan derman dike.
  • Kesên kêmendam û parêzvanên wan.

Kesê ku serdana kesên ji 60 salî mezintir dike, beşdarî bûyerên hundurîn dibe, an jî sepana hişyariya Korona ya wî çarçoveyek sor nîşan dide, dikare bi 3 euro testek bide.

Xalên sor ên herêmî: Eger corekî vîrûsê yê metirsdar berbelav bibe yan eger gûmana zêdebûna barê nexweşxaneyan ji ber bilindbûna hijmara kesên pêketî, hebe, dibe ku êdî li hindek Herêman rewşeke metirîdar û bivek ya pêketina bi vîrûsê peyda bibe. Herêmên Federal dikarin di rewşeke wisa de tedbîrên parastinê yên berfereh encam bidin.

Tedbîrên parastinê: Ji wan tedbîrên parastinê yên mumkin ji bo wan deverên ku jê re tê gotin xalên sor, erkê bikaranîna maskê ye û her wiha pêdiviya xwedûrkirina 1,5 metroyan ji xelkên din li deverên giştî ye. Dibe ku li dema derbasbûna nava hindek dezgehan û kompaniyan daxwaza pêşkêşkirina belgeyeke vaksîndanê, başbûnê yan testê ji mirovî were xwestin. 

  • 3G: kesên ku ji Corona sax bûne, bi tevahî vaksînkirî ne an jî kesên hatibin test kirin mafê têketinê hene
  • 2G: kesên ku ji Corona sax bûne, bi tevahî vaksînkirî ne mafê têketinê hene
  • 2G plus: kesên ku ji Corona sax bûne, an bi tevahî vaksînkirî ne mafê têketinê hene heke tevî van jî hatibin test kirin (Kesên ku vaksîna xurtker wergirtine ne hewce ne ku bêne testkirin)

Bi her hal rêzê li wan rêbazên li parêzgeha xwe misogir bigire.

Tu dikarî babetên derbarê tendurustiyê û tevgriyanê bi zimanên cûrbecûr li ba Wezareta Tendursutiyê ya Federal bibînî.

Tu jî wekî bi miliyonan kesên din li Almanyayê App'a hişyariya Koronayê ya dewleta federal bi kar bîne. Her çiqas zêdetir hevkariyê bikî, app bi awayekî bibandortir dikare me biparêze.

10 têbîniyên girîng ên tendurustiyê
(Çavkanî: Navenda federal a Ragihandina Tendurustiyê)

Vaksîna parastina dijî Koronayê

Bi vaksînekriina Koronayê dikarî xwe, malbatê û kesên lawaz biparêzî. Hemî kesên ku cihê jiyan an mayîna wan a normal li Almanyayê be an li hin navendên lêmiqatebûnê li Almanyayê dixebitin, lê li vir najîn, mafê xwe yê vaksînebûnê hene.

Vaksîna xurtkirinê: Komîteya Vakslêdanê ya herdem (STIKO) bi giştî ji bo hemû kesên 12 salî û mezintir Vakslêdana bihêzker pêşnîyar dike.. Vakslêdana bihêzker, bi piranî divê di navberên nêzî 3 mehan da heta vakslêdana duyem pêk were. 

Vaksîna xurtker bi taybet ji bo babetên jêr sûdmend e:

  • Kesên salmezin
  • Kesên bi nexweşiyên ji pêş va
  • Hemî kesên ku hewcetî bi miqatebûnê hene
  • Kesên ku bi vaksîneke Vektor Vektorimpfstoff (wek. Astra Zeneca an jî Johnson & Johnson) hatine vaksînekirin
  • Kesên ku têkiliyeke zêde di gel mirovan, bi taybet kesên berziyan an tûşbûyî hene (wek mînak Kadroya derman)

Podcastên Covid - Vaksîna xurtkirinê
(Çavkanî: ofîsa dewletê ya karûbarên penaberan Berlîn)

Vaksînekirin dilxwazî ye û bi awayê belaş li navendên vaksînekirinê an ofîsa bijîşkan pêk tê. Bi riya hêla telefona taybet a 116 117 dikarî agahiyan werbigirî ku kengê û li ku dikarî werî vaksînekirin. 

Heke tu hatî vaksînekirin, amadekirina belgeya vaksînekirina Koronayê ya bi awayê dîjîtal pêkan e. Guwahiya elektronîkî li ofîsa bijîşk, dermanxane an li navendeka vaksînekirinê dikare were raberkirin. Piştî nivîsandin an wergirtina dane û lêzanînan, kodeyeka QR dê çêbibe. Piştra kesên vaksînebûyî dikarin wê bi App'a CovPass'ê (Pasporta KOVÎDê) anjî App'a Hişyariya Koronayê sken bikin û bi vî awayî bi riya kodeya QR'ê rewşa vaksînekirina xwe biselimînin.

Vakslêdan ji bo tolerans, ewlehî û bibandorbûnê bi tevahî hatine ceribandin. 

Lêzanînên têkildarî vaksînên mRNA'yê
(Çavkanî: Enistîtûya Robert Koch)

Lêzanînên têkildarî vaksînên Vektor'ê
(Çavkanî: Enistîtûya Robert Koch)

Agahdarî li ser dermanê vaksînê yê li ser bingeha protînan hatiye dirustkirin 
(Çavkanî: Enstîtûta Robert Koch)

Kar û Dirav

Her wiha di heyama Pandemiya Koronayê da parastina ji dersînorkirina xwe heye.  Wezareta kar û babetên civakî ya Federal û derbarê pirsên têkildarî mafên kar bi zimanên cûrbecûr radigihîne.

Piştgirî bo kompaniyan bêyî berçavgirtina qas û mezinahiya wan tê raberkirin. Deyn, alîkariya msrefê an daşikandinên sermalê hene. Hemî lêzanênên di vî warî da li Wezareta Federal a Aborî û Parastina Avhewayê bên wergirtin. 

Ketin û derketina welêt

Qanûna giştî: Dev ji gerrên nepêwîst divê were berdan. Hin welat heta li nav Yekîtiya Ewropayê, dikarin hema wisa hatina nav welêt sînordar bikin an qerentîneyê di dema hatinê da bisepînin. Ji kerema xwe beriya sefer û gerra xwe derbarê sînordariyên niha yên hatina nav welêtû kontrolên sînorî li ba Wezareta karên derve bi riya malpera Bundesministerium des Innern agahiyan bi dest bixe.

Berî têkevinê: Kesê ku ji deverek ku guhertoyek vîrus lê heye dikeve Almanyayê berî ku bikeve vê welatî divê forma têketina dîjîtala tije bike. Wekî din, pêdivî ye ku testek PCR-ya neyînî ya ku ji 48 demjimêran direngtir nebe were pêşkêş kirin.

Tu dikarî bibînî ka ev kîjan welat in, ev rojane tê nûve kirin, li Enstîtuya Robert Koch.

Piştî têketinê: Di prensîbê de, divê her kes 14 rojan li malê di karantînayê de be, eger ew kes ji deverek ku guhertoyeka vîrûsê lê heye ketibe welatê. 

Tu dikarî hemî agahiya li ser têketinê li Wezareta Tenduristî ya Federal bibînî.

Parastin li dijî şiddet û tundiyê

Rewşeka awarte jibo tevahiya malbatê – Hin pêşniyar jibo pêşîlêgirtin ji şidet û tundiyê li malbatê bi riya sînordarkirinê têkiliyê di serdema Koronayê PDF, 510 KB, barrierefrei
(Çavkanî: Nûnera dewleta federal di warê Koçberî, Penaber û Entegrasiyonê û Navenda Bijîşkî-Etnîkî (Civata Tomarbûyî)

Telefona alîkariyê ya bêpere (08000 116 016), Şêwirîn bi rêya 'chat' û Email'ê di babetên tundiya navmalî
(Çavkanî: Rêveberiya Federal di warê malbatê û erkên civata şaristanî)