TIŞTÊ KU PÊWÎST
E DERBARÊ KORONAYÊ BIZANÎ

Her kes dikare bi reftar û tevgera xwe pişk û rolekê jibo parastina xwe, kesên salmezin û kesên tûşbûyî bi nexweşiyên dil li hemberî nexweşiya Koronayê bigire ustiyê xwe. Di warê siyassî da, hin kiryar jibo pêşîlêgirtin li belavbûna Vîrûsê da, pêşîlêgirtin ji zexta zêde li ser pergala tendurustiyê û dermankirinê û pêşîlêgirtin li dûhatên aborî yên pandemiya cîhanî hatine berxwegirtin. Dewleta federal di rewşa niha ya Vîrûsa Koronayê da bi riya kanalên cûrbecûr û bi zimanên cûrbecûr hayDerîyê belav dike. Lêzanînên herî girîng li vir hatine komkirin.

Tendurustî û babetên tevgeriyanê

Babetên jêrê hema wisa tên sepandin: Têkliya digel mirovan heta radeya pêkan kêm bike û têkiliya xwe bi komeke neguhêr a mirovan sînordar bike.

Her wiha girîng e: Navbira herîkêm a 1.5 metroyî digel kesên din biparêze, destên xwe berdewam bişû, maskeyê dayne û bi awayê rêkûpêk hewa biguherîne. Aniha danîna maskên nîştergeriyê an FFP di hatûçûna gelemperî û firoşgehan da neçarî ye. Prêzgeha federal a ku tu lê dijî diyar dike ku gelo ev rêzik hema wisa tên sepandin an na. 

Qanûna 3G tê sepandin: Derbasbûna bo nav merasima lidarketî li atmosferên sergirtî yên hundirîn û navendên mîna nexweşxane, malên salmezinan û asayîşgehên extiyaran, xwaringeh li atmosfera sergirtî ya hundirîn, xemlîngeh an stûdyoyên bedewkirinê û werzîşkirina li atmosfera sergirtî ya hunbdirîn an hotêl û mêvanxane, tenê jibo kesên vaksînekirî, testkirî an başbûyî pêkan e. Testeke antîjena bilez ku zêde ji 24 saet ji wê derbas nebûbe, an testa PCR ku zêde ji 48 saetan ji wê derbas nebûbe, wek test were raberkirin. Zarokên heta 6 salî û xwendekarên dibistanê ji vê sozê tên miafkirin.

Li navçeyên parêzgehê ku asta tûşbûna bi vîrûsê li wan kêm e, parêzgehên federal dikarin biryar bidin ku Qanûna 3G bi tamî an pişkî bidin rawestandin.

Testên pereyî: Ji 11ê Cotmeha 2021ê va, testê welatiyan ên Koronayê dê bi pere bin. Jibo kesênku nikarin bên vaksînekirin an pêşniyara gelemperî ya vaksînekirinê jibo wan tuneye, nemaze jinên ducanî, zarok û xortên bin 12 salî, test hema wisa bêpere dimînin. 

Tu dikarî babetên derbarê tendurustiyê û tevgriyanê bi zimanên cûrbecûr li ba Wezareta Tendursutiyê ya Federal bibînî.

Tu jî wekî bi miliyonan kesên din li Almanyayê App'a hişyariya Koronayê ya dewleta federal bi kar bîne. Her çiqas zêdetir hevkariyê bikî, app bi awayekî bibandortir dikare me biparêze.

Bala xwe bide ser rêzik û qanûnên pêbawer li parêzgeha ya xwe.

10 têbîniyên girîng ên tendurustiyê
(Çavkanî: Navenda federal a Ragihandina Tendurustiyê)

Vaksîna parastina dijî Koronayê

Bi vaksînekriina Koronayê dikarî xwe, malbatê û kesên lawaz biparêzî. Hemî kesên ku cihê jiyan an mayîna wan a normal li Almanyayê be an li hin navendên lêmiqatebûnê li Almanyayê dixebitin, lê li vir najîn, mafê xwe yê vaksînebûnê hene.

Vaksînekirin dilxwazî ye û bi awayê belaş li navendên vaksînekirinê an ofîsa bijîşkan pêk tê. Bi riya hêla telefona taybet a 116 117 dikarî agahiyan werbigirî ku kengê û li ku dikarî werî vaksînekirin. 

Heke tu hatî vaksînekirin, amadekirina belgeya vaksînekirina Koronayê ya bi awayê dîjîtal pêkan e. Guwahiya elektronîkî li ofîsa bijîşk, dermanxane an li navendeka vaksînekirinê dikare were raberkirin. Piştî nivîsandin an wergirtina dane û lêzanînan, kodeyeka QR dê çêbibe. Piştra kesên vaksînebûyî dikarin wê bi App'a CovPass'ê (Pasporta KOVÎDê) anjî App'a Hişyariya Koronayê sken bikin û bi vî awayî bi riya kodeya QR'ê rewşa vaksînekirina xwe biselimînin.

Vaksîn ji hêla asta tehemil, ewlehî û bandorkirinê va tam hatiye ceribandin. Ev babet hema wisa piştî vaksînekirinê tên sepandin: Parastina navbirê û pêwîstiya danîna maskê!

Lêzanînên têkildarî vaksînên mRNA'yê
(Çavkanî: Enistîtûya Robert Koch)

Lêzanînên têkildarî vaksînên Vektor'ê
(Çavkanî: Enistîtûya Robert Koch)

Kar û Dirav

Hemî kompanî erkdar in ku derbarê kedkarên xwe ku tenê li malê naxebitin,, hefteyekê du caran pêşniyara testê raber bikin.

Her wiha di heyama Pandemiya Koronayê da parastina ji dersînorkirina xwe heye. Heke xwediyê karê te destûra karê demkurt daye, dikarî heta 24 mehan pereyê karê demkurt werbigirî. Ev yek dikare heta sedî 87 ji meaş û destmizda te ya jidestçûyî bigire ber xwe. Wezareta kar û babetên civakî ya Federal û derbarê pirsên têkildarî mafên kar bi zimanên cûrbecûr radigihîne.

Piştgirî bo kompaniyan bêyî berçavgirtina qas û mezinahiya wan tê raberkirin. Deyn, alîkariya msrefê an daşikandinên sermalê hene. Hemî lêzanênên di vî warî da li Wezareta Aborî û Enêrjiyê ya Federaldikarin bên wergirtin. 

Xwendekarên ku di rewşa xerab a aborî da ne, dikarin li cem Yekîtiya Xwendekaran jibo wergirtina alîkariya mesrefê daxwazê raber bikin. Ev alîklarî bi qasî 500 Euro di salê da ye. Her wiha ev kirediya xwendekaran a KFW jibo xwendekarên derveyî heye.

Ketin û derketina welêt

Qanûna giştî: Dev ji gerrên nepêwîst divê were berdan. Hin welat heta li nav Yekîtiya Ewropayê, dikarin hema wisa hatina nav welêt sînordar bikin an qerentîneyê di dema hatinê da bisepînin. Ji kerema xwe beriya sefer û gerra xwe derbarê sînordariyên niha yên hatina nav welêtû kontrolên sînorî li ba Wezareta karên derve bi riya malpera Bundesministerium des Innern agahiyan bi dest bixe.

Hemî kesên ku ji navçeyeka bi metirsiya zêde an navçeyeke bi cûreyên vîrûsan derbasî Almanyayê dibin, divê beriya derbasbûna nav welêt  forma navnivîsandina dîjîtal bin û wê tijî bikin.

Tu her rojê bi awayekî birojkirî li Enistîtûya Robet Koch'ê tê digihêjî ku ev navçe pêkhatî ji kîjan welatî ne. 

Beriya hatinê: Her car ku ji welatekî din têyî, divê yek ji babetên jêrê ku pêkhatî ye ji belgeyên pêkanîna vaksînekirinê, an test an başbûnê digel te hebe. (Ev test dikare testa PCR an Antîjenê be). Ev yek jibo hemî kesên mezintir ji 12 salî tê sepandin. 

Belgeyên başbûnê pêkhatî ji testeka ceribîngehê (PCR, PoC-PCR) ye ku herîkêm 28 roj û herîpirr 6 mehên berê pêk hatibe. Vaksînekirina tam divê têkildarî herîkêm 14 rojan berê be.

Piştî hatinê: Di rastiyê da hemî kesên ku ji navçeyeka bi cûreyên vîrûsan tên, divê 14 rojan di qerentîneya navmalî da bin. Û dema hatina ji navçeyeka pirrxeter, kesên ku nehatine vaksînekirin, an pêştir nexweşiya Koronayê bi wan hebûye û baş bûne, divê deh rojan di qerentîneyê da bin. Ev qerentîne dikare bi van testa ji roja pêncem va bi dawî bibe.

Tu dikarî gişt lêzanîn têkildarî hatina bo Almanyayê li Wezareta Tendurustiya Federal bibînî.

Parastin li dijî şiddet û tundiyê

Rewşeka awarte jibo tevahiya malbatê – Hin pêşniyar jibo pêşîlêgirtin ji şidet û tundiyê li malbatê bi riya sînordarkirinê têkiliyê di serdema Koronayê PDF, 510 KB, barrierefrei
(Çavkanî: Nûnera dewleta federal di warê Koçberî, Penaber û Entegrasiyonê û Navenda Bijîşkî-Etnîkî (Civata Tomarbûyî)

Telefona alîkariyê ya bêpere (08000 116 016), Şêwirîn bi rêya 'chat' û Email'ê di babetên tundiya navmalî
(Çavkanî: Rêveberiya Federal di warê malbatê û erkên civata şaristanî)